Pirlo rời châu Âu: Nghệ sĩ cô đơn trong kỷ nguyên sức mạnh

Một trong những tiền vệ vĩ đại nhất của bóng đá Italy đã rời xứ sở mỳ ống sau 20 năm thi đấu chuyên nghiệp thăng trầm và vinh quang.

Pirlo trong khoảnh khắc lên đỉnh thế giới tại World Cup 2006. Ảnh: Reuters.

Vào đầu tuần này, Juventus tuyên bố chuyển nhượng Pirlo cho New York City tại giải MLS. Thương vụ có thể đánh dấu chấm hết cho một trong những sự nghiệp chói lọi nhất của bóng đá châu Âu thời hiện đại.
Kể từ khi ra mắt đội bóng quê nhà Brescia năm 16 tuổi, Pirlo đã trải qua hai thập niên cống hiến cho bóng đá Italy và làm say mê người hâm mộ với phong cách chơi nghệ sĩ. Trong những trận đấu đỉnh cao có thừa sự quyết liệt, anh giống như một nốt nhạc trầm lặng với pha xử lý khoan thai rồi bất ngờ lên cao bằng đường chuyền xuyên thủng hàng phòng ngự đối phương.
Bóng đá ở Italy mang đậm tính địa phương và những ngôi sao trung thành với các đội bóng luôn được ngưỡng mộ như Paolo Maldini, Javier Zanetti hay Gianlugi Buffon. Tuy nhiên Pirlo, người chơi trong màu áo ba đội lớn nhất đất nước là Inter, Milan và Juventus vẫn nhận được sự khâm phục nhờ tài năng, sự khiêm tốn và hơn hết là một hình mẫu độc đáo của bóng đá Italy.

Pirlo có nhiều biệt danh nhưng "Kiến trúc sư" là cái tên nói lên rõ nhất vai trò của anh trong mỗi đội bóng. Ảnh: Reuters.

Bóng đá không phải điền kinh nhưng sức mạnh đang là yếu tố chủ đạo trong môn thể thao vua thế kỷ 21. Không phải ngẫu nhiên những đội bóng luôn ưa thích các tiền vệ có nền tảng thể lực dồi dào, chạy nhanh và cày ải suốt 90 phút. Ở khía cạnh này, Pirlo có lẽ đã bị đào thải khỏi bóng đá đỉnh cao bởi anh chậm, không khỏe, không biết đánh đầu lẫn tắc bóng.
Những đồng đội của Pirlo ở Milan tới Juventus như Gattuso, Seedorf, Ambrosini hay Vidal, Marchisio, Pogba đều là những người rất mạnh về thể lực. Tuy nhiên Pirlo chính là mảnh ghép bên cạnh cho những gì họ còn thiếu. Pirlo có nhãn quan như một kỳ thủ hàng đầu thế giới và là hung thần ở các tình huống cố định. Ở bất cứ đội bóng nào, anh cũng là trái tim trong lối chơi giống như biệt danh "Kiến trúc sư".

Nếu như tại Tây Ban Nha, Xavi được tôn vinh là "Bậc thầy" (Maestro) thì Pirlo không có được may mắn chơi trong thế hệ vàng gồm toàn các cầu thủ kỹ thuật. Anh phải tự biến mình thích hợp trong thời điểm bóng đá Italy khủng hoảng. Chính phong cách chậm rãi và nhẹ nhàng của Pirlo đã biến thứ bóng đá lầm lũi vốn không hợp thời của Italy sống tốt trong suốt một thập niên. Ngay cả bóng đá Đức vốn khô cứng cũng dần phải biến đổi sang lối chơi nhanh, tốc độ và giàu sức sống hơn.

HLV của Brazil Dunga nói rằng Pirlo mang quốc tịch Italy nhưng chơi bóng như một người Brazil đích thực. Đó chính là hình mẫu tiêu biểu cho thứ bóng đá Brazil đang phai nhạt trong kỷ nguyên các vũ công samba vất vả trước các đội bóng giàu sức mạnh và kỷ luật. Lối chơi của Pirlo giống như thế hệ những năm 80 của Brazil với Zico, Rivelino, Tostao và Socrates, chỉ khác là anh đã đưa Italy tới đỉnh ở World Cup 2006.

"Tôi không cảm thấy áp lực, không một chút nào. Tôi dành cả buổi chiều chủ nhật ngày 9/7/2006 để chơi Play Station. Vào buổi tối, tôi ra sân và vô địch World Cup". Đó là phát biểu nổi tiếng của Pirlo về chiến thắng lịch sử cùng đội tuyển Italy.
Sự bình thản tới kinh ngạc của Pirlo giống như cách anh chơi bóng. Tuy nhiên không phải lúc nào Pirlo cũng giành được chiến thắng như cách Milan của anh để thua Liverpool ở chung kết Champions League 2005. Hay như trận đấu cuối cùng của Pirlo tại Juventus: chung kết Champions League 2015 vừa qua, nơi đội bóng áo sọc đen trắng thua Barca và tiền vệ này đã khóc khi tiếng còi chung cuộc vang lên.

Pogba an ủi Pirlo sau thất bại ở Berlin. Ảnh: Reuters.

Pirlo từng bị Inter ruồng rẫy khi còn là một cầu thủ trẻ, từng phải chia tay Milan khi đội bóng coi anh như cầu thủ hết thời. Cuối cùng Pirlo chứng tỏ anh đủ sức gánh vác trọng trách khi giúp Juventus thống trị bóng đá Italy. Sự cống hiến lặng lẽ của "Kiến trúc sư" tưởng như lên tới đỉnh cao khi Juventus vào tới chung kết Champions League, nhưng họ cuối cùng lại gục ngã.
Pirlo đã đặt chân sang bên kia lục địa, bỏ lại châu Âu một di sản để người hâm mộ tiếc nuối. Không chỉ tiếc nuối một cầu thủ như anh mà còn cả hình ảnh người nghệ sĩ cô đơn trên sân cỏ trong kỷ nguyên bóng đá của sức mạnh.

Thành tích của Pirlo

Brescia Serie B: Vô địch 1996–1997 AC Milan Serie A: Vô địch 2003–2004, 2010–2011 Cup quốc gia Italy: 2002–2003 Champions League: Vô địch 2002–2003, 2006–2007; Á quân: 2004–2005 Siêu cup châu Âu: 2003, 2007 FIFA Club World Cup: 2007 Juventus Serie A: Vô địch 2011–2012, 2012–2013, 2013–2014, 2014–2015 Cup quốc gia Italy: Vô địch 2014–2015 Champions League: Á quân 2014–2015 Italy U21 châu Âu: Vô địch 2000 Olympic: HC đồng 2004 World Cup: Vô địch 2006 Euro: Á quân 2012 Confederations Cup: HC đồng 2013